جای خالی افراد کم‌توان در برنامه نجفی برای تهران

توسط ۱۷ مرداد ۱۳۹۶شهر دیگر, شورای شهر

مانی رضوی‌زاده – عضو مؤسس انجمن باور و مدیر پروزه بانک اطلاعات مناسب‌سازی (بام)

امروز «کلیات برنامه پیشنهادی شهرداری تهران» توسط دکتر محمدعلی نجفی (یکی از کاندیداهای مسئولیت شهردار تهران) منتشر شد. در این برنامه سعی بر آن شده بود تا با طرح مفاهیمی همچون توسعه پایدار شهری، مشارکت و سرمایه اجتماعی، هدف اصلی برنامه «ارتقای کیفیت زندگی شهروندان» معرفی شود اما در بخش‌های متعدد برنامه جز عبارات کلی و تیتروار، هیچ برنامه مشخصی برای این هدف به‌خصوص در مورد شهروندان آسیب‌پذیر همچون افراد دارای معلولیت و سالمندان ارائه نشده است.
فرمت ارائه برنامه، به اسلایدشویی خلاصه می‌ماند که برای سخنرانی آماده شده اما به تنهایی گویا نیست. در هیچ کجای برنامه و تقریباً برای هیچ کدام از معضلات شهر، تعریف صریح مسأله، اسناد و مصوبات بالادستی قبلی و راهکار پیشنهادی شهردار آینده روشن نیست. برای مثال در بخش تقویت سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومی، در یکی از تیترهای «اهم چالش ها و مسائل» نوشته شده است: «مشارکت های مردمی و تشکل‌های مردم نهاد». در اینجا هیچ روشن نیست چالش موردنظر چه بوده و در راهبرد و سیاست مرتبط هم روش برخورد مشخص نیست. آیا در همین بخش به شورایاری‌ها، کانون‌های محلی شهرداری نظیر کانون معلولان و سالمندان و تشکل‌ها و NGOهای مرتبط پرداخته شده است؟

یا به عنوان مثالی دیگر «توانمندسازی زنان، کودکان و معلولان» در سیاست‌های توسعه فرهنگی و اجتماعی بدون هیچ توضیح اضافی رها شده است. باید بگویم که این تنها باری است که به افراد دارای معلولیت در این متن اشاره می‌شود اما این توانمندسازی به چه معنا است؟ آموزش‌های مرتبط؟ فعالیت‌های فرهنگی و ترویجی؟ تقویت نهادهای مرتبط؟ ارائه راهکارهای حمایتی؟ برنامه پیشنهادی دکتر نجفی برای این سؤالات هیچ پاسخ روشنی ندارد.
همچنین به موضوع بسیار مهم روند رو به رشد سالمندی و افراد دارای محدودیت حرکتی مطلقاً اشاره نشده است در حالی که ساختن شهری برای همگان و مناسب‌سازی و دسترس‌پذیری برای اقشار گوناگون در تمامی توصیه‌های بین‌المللی به کلان‌شهرها، سیاست‌های توسعه پایدار و قوانین داخلی، به کرات نام برده شده و هیچ کلان‌شهر موفقی در هیچ کشور پیشرفته یا در حال توسعه‌ای را نمی‌توانیم بیابیم که برنامه روشنی برای این موضوع نداشته باشد. در برنامه مورداشاره تنها ردپای کلی و غیرمستقیمی که در این باره می‌یابیم «تهیه و اجرای تمامی طرح های موضوعی و موضعی ذیل طرح جامع شهر تهران» است که در صورت اجرا (آن هم به دلیل اشاره به مناسب‌سازی در متن طرح راهبردی – ساختاری توسعه و عمران شهر تهران مصوب ۱۳۸۶) ممکن است موردتوجه قرار بگیرد.
در بخش حمل و نقل و ترافیک هم با عناوینی بسیارخوب و مدرن اما کلی نظیر «انسان‌محور نمودن نظام حمل و نقل و ترافیک» تمامی راهبردها و سیاست‌ها، شاخص‌های کلی را مطرح می‌کنند اما به فراگیر بودن آن اشاره نمی‌شود و برنامه جدید و مشخصی برای «افزایش سهم حمل و نقل عمومی» و اجتماعی شدن آن از طریق تسهیل عبور و مرور سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی استنباط نمی‌شود.

به گفتگوها بپیوندید یک دیدگاه

  • مشکل عمده این استکه : مسائل جدی گرفته نمیشوند! انچه تحت عنوان، کلیات برنامه پیشنهادی شهرداری تهران برای دوره پیش رو ، مطرح گردیده ، واقعا” هرچه باشد ، یک برنامه کاربرای کلان شهرتهران نیست ! متنی است که حاوی مطالب مختلف پراکنده ایستکه ، میتوان از اینجاو انجا شنید وانرا تکرار کرد. البته ،چنان تکرارکرد که کوئی باید مواظب همه اطراف باشیم !؟ مثلا” برنامه چشم انداز ، اسناد فرادستی ، طرح جامع راهبردی که دربسیاری جهات تاکنون مزید برعلت بوده ! والخ . بعد برای راضی نگهداشتن همه اطراف بگوئیم ” . . . روشن است که تلاش در جهت تبدیل تهران به “شهری اسلامی”، “شهری جهانی”، “شهری مدرن”، “شهری تاریخی”، “شهری انلاین”، “شهری پایدار”، “شهری مشارکت جو”، “شهری شهروند مدار”، “شهری دانش بنیان”، “شهری ارتباطی” و . . . ” انهم بدون اینکه توجه نمائیم : همه این عناوین مطرح شده در وضع موجود شهر تهران از مشتی توهمات فراترنمیروند . شهری جهانی ! شهری انلاین! شهری مدرن ! و و و . گوئی ضرب المثل خانه کدخدا را فراموش نموده اند!:؟ بنابر این واقعا” هنگامی بدینصورت از این مقولات سخن بمیان میاوریم که اولا” خواسته باشیم همه اطراف را راضی نگهداریم ! وثانیا” بکلی غافل از ماجراباشیم!!
    اما ماجرا چیست؟ که غافل از انیم ؟ وچرا همه این اظهارات را مشتی توهمات میدانم !؟ ماجرا این استکه تهران کلانشهری استکه دروضع موجود با معضلات بسیاری مواجه ااست . ازانجمله مشکلاتی که اغلب به عملکرد وبرنامه های شهرداری هم مربوط میشوند . معضلاتی چون : حاشیه نشینی انهم بارشد ۱۲درصدی ، بد مسکنی – محقرنشینی ، جدانشینی ، طرد شهری ، تشدید قطبی شدن جامعه شهری، گسترش ساخت وسازهای غیر مجاز ،گسترش عملا” از روی ناچاری، پراکنش بافتهای شهری انهم غیرمجاز، که اغلب بدون برخورداری از حداقل تسهیلات شهری لازم ،بگونه ای سرهم بندی شده احداث میشوند. فوق کابرد ساختار وزیرساختهای فیزیکی شهری ، ضعف شدید نقش کلانشهری تهران ، انتگراسیون بغایت توسعه نیافته تهران باشبکه شهرهای کشور . و. و .همه اینها تهران را باچند ویژگی عمده دراین رابطه مواجه نموده است . نخست اینکه : تهران باهمه این معضلات روبروست . ودوم اینکه همه این معضلات در وضع موجود در حال گسترش اند !!! سرور گرام این معضلات وسیع در حال گسترش اند!! یکی ازعلتهای این گسترش همین طرحها وسیاست گذارای هائی استکه شما خودرا ملزم به رعایت انها مینمائید !!؟ اخرناکی شترسواری دولا دولا؟ وبلاخره اینکه معضل حمل ونقل ترافیک شهر وهمچنین تخریب محیط زیست هم بمیزان زیادی معلول علل پیشگفته است. بعنوان مثال بفرض اگرتهران بیش دو میلیون حاشیه نشین نداشت ، تا چه میزان ازفشار برسیستم حمل ونقل وترافیک ان کاسته میشد؟ بنابراین هربرنامه ای در مورد شهرتهران در وضع موجود باید شامل نقشه راه قابل دفاع چگونگی دستکم جلوگیری از گسترش روزبه روز معضلات مذکور و صد بار«لاغیر» باشد . چرادستکم جلوگیری ازگسترش بیشتر ؟ چون رفع ویا تعدیل مشکلات فعلا” واقعا” پیش کش ، معضلات پیش رو، ا گر فارغ ازاین ماجرا نباشیم ،انچنان هستند که فعلا” تمام توان جامعه هم برای از پیش برداشتن ان کافی نیست ؟!! این مسائل را طی مقالات متعددی درسایت « شهرسازی وتوسعه» مطرح نموده ایم از انتقاد متقابل صمیمانه سپاس گزار خواهیم بود .

دیدگاه‌تان را بنویسید